Kobieta pisze list, ale długopis wypada jej z ręki na podłogę. Pochyla się nad biurkiem i próbuje go podnieść, ale nie może dosięgnąć. Mały chłopiec orientuje się, że może jej pomóc. Podchodzi do długopisu, podnosi go i podaje kobiecie.

To eksperyment z udziałem rocznych dzieci. W początkowej fazie niemal wszystkie dzieci gotowe są pomóc dorosłym, którym upadł przedmiot i którzy pozornie nie mogą go dosięgnąć.

Jednak później podzielono dzieci, losowo, na trzy grupy. W pierwszej dorośli w ogóle nie reagowali na pomoc dzieci, w drugiej dorośli doceniali pomoc dzieci, a w trzeciej nagradzali je zabawkami.

Efekt eksperymentu?

Podczas gdy dzieci z dwóch pierwszych grup dalej pomagały dorosłym, większość dzieci z trzeciej grupy zgadzała się pomóc, tylko pod warunkiem otrzymania nagrody. [1]

Filozof Richard David Precht w swojej książce „Sztuka nie bycia egoistą” zawarł rozdział „Co pieniądze robią z moralnością”, który zaczyna się od słów: „to wzruszająca scena”, co odnosi się do bardzo podobnego eksperymentu z 14-miesięcznymi dziećmi, które pomagały dorosłym otworzyć drzwi kredensu. [Precht Richard David „Die Kunst, kein Egoist zu sein. Warum wir gerne gut sein wollen, und was uns davon abhält”, München.]

 

Dzieci trzeba motywować?

Artykuł na temat wykorzystywania zachęt pieniężnych dla pracowników „Efekt Gumowego Misia” [jak haribo], dokumentuje perwersyjny wpływ zewnętrznych zachęt na ludzką motywację:

Na imprezie urodzinowej opowiedziano dzieciom historię o piratach, smokach i zatopionym skarbie. Potem dzieci miały stworzyć ilustracje do tej opowieści. Z zapałem zabrały się do pracy, rysując zatoki, morskie potwory i flotyllę piracką z wieloma szczegółami.

Następnie do eksperymentu dodano element zachęty. Dziecko dostawało żelatynowego misia za każdy skończony obrazek. Na początku dzieci były zachwycone, ale nagle dzieci podzieliły się jakby na dwa typy: „Artyści” nadal poświęcali się swoim dziełom z taką samą ochotą, jak wcześniej, traktując nagrodę jako miły „efekt uboczny”. Z drugiej strony „biznesmeni” zaczęli „masową produkcję” niechlujnych, prędko kreślonych obrazków, a obok nich piętrzyły się gumowe misie, wskazujące na sukces.

Skupieni wcześniej na swojej pracy „artyści” zauważyli stosik żelowych misiów u „biznesmenów” i powoli, choć bezdyskusyjnie zaczęli tracić zainteresowanie detalami w swoich rysunkach (…)

Wtedy nadszedł czas na ostatnią fazę eksperymentu: Znów zmieniono zasady zabawy, tłumacząc, że gumowe misie się skończyły. Nagle, nie tylko „biznesmeni” stracili motywację, ale „artyści” również. Wprowadzenie, a potem zniesienie systemu motywacyjnego, doprowadziło najpierw do „stworzenia” silnie zmotywowanego gangu małych spryciarzy, a następnie gawiedzi w podłym nastroju. [2]

Doświadczenia na dorosłych miały podobne wyniki. Na przykład, ekonomista Uri Gneezy zauważył, że kiedy przedszkole jego trzy-letniej córki wprowadziło kary dla rodziców, spóźniających się z odbiorem dzieci nie przyniosło to oczekiwanego efektu. Dlatego Gneezy i jego współpracownik Aldo Rustichini przyjrzeli się temu, ilu rodziców spóźniało się do innych przedszkoli w Haifa, w Izraelu.

Wprowadzili karę dziesięciu sykli (około trzech dolarów) dla rodziców, którzy spóźniali się ponad 10 minut. Rezultat? Średnio rodzice spóźniali się ponad dwa razy częściej. I nie zmieniło się to już nawet po zniesieniu kary. To, co wcześniej było cnotą – nie zmuszać nauczycieli przedszkolnych do czekania – stało się czymś, co jeszcze mniej przemawiało do poczucia rodzicielskiej odpowiedzialności. Dla rodziców fakt, że spóźnienie znów było „darmowe”, sprawił, że zaczęli postrzegać je jako okazję. [Gneezy, Uri and Aldo Rustichini. 2000. “A Fine is a Price,” Journal of Legal Studies (29)1:17.]

 

Precht mówi o „dziwnej mocy pieniędzy”, która niszczy „indywidualne cechy osobowości, to co rzadkie i ulotne, wyczucie chwili, intymności itd.”. Życie zdaje się być całkowicie zobiektywizowane – do tego stopnia, że wszystko, co nie jest pieniądzem staje się nieistotne.

Tekst jest tłumaczeniem tego artykułu.

 

Blog rodzicielstworadosci.com nie ma poprawiać humoru, ma skłonić do refleksji. Opierając się na badaniach naukowych i doświadczeniach własnych może wskazać Ci alternatywną drogę do szczęścia…

 

Może zainteresuje Cię też:

17 warzyw i owoców odpornych na pestycydy

Obrazkowa historia porodów

5 sposobów na łożysko

Refleksja o porodzie…

Zanim pozwolisz pobrać krew pępowinową

Dlaczego poczekać z cięciem czyli skutki przedwczesnego odpępniania

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmailby feather